Opinion: Waar is de Radio in Nederland?

In Nederland lijkt er eigenlijk geen hele aanwezige radiocultuur te bestaan. Daarmee bedoel ik een publieke radiocultuur, waar het niet vooral om muziek en de hits uit een bepaalde periode gaat, maar om fascinerende verhalen. Verhalen over mensen, wetenschap, literatuur, nieuws, muziek etc. Als ik mensen om mij heen naar hun favoriete radioprogramma vraag, is het antwoord vrijwel altijd, dat men eigenlijk nauwelijks nog naar de radio luistert. Te veel muziek, te weinig interessante programma’s en bovendien, men is het blijkbaar niet meer gewend om naar een gesproken bericht te luisteren. Muziek ja, maar een verhaal, of een discussie? Dat is duidelijk iets heel anders.

Heel anders daarentegen in Amerika. Daar heb je shows zoals “This American Life”, “Radiolab”, “On the Media”, “The Takeaway” die elke dag en wekelijks weer duizenden luisteraars door het hele land weten te trekken. De bovengenoemde programma’s zijn voor de meeste Amerikanen echt een begrip, niet minder bekend dan populaire tv programma’s of internet blogs. Wat is er zo anders aan deze shows? En hoe komt het dat de publieke radio omroep in Amerika wel zoveel luisteraars trekken? Heeft dat met de kwaliteit van de programma’s te maken? Met de opzet/thema’s? Of is het een cultureel onderscheid?

Alhoewel ik op de laatste vragen geen antwoord weet, kan ik wel vertellen, waarom ik als foreigner naar de Amerikaanse radio luister. Neem Radiolab. Radiolab is een tweewekelijks programma op de publieke omroep WNYC – We are New York City.  Het programma gaat over nieuwsgierigheid. Maar niet alleen, het gaat vooral daarom wetenschappelijke vragen op een fascinerende en pakkende manier te presenteren. Hoe? Door moeilijke ideeen met behulp van voorbeelden, geluiden en muziek zo te presenteren, dat ze eigenlijk heel eenvoudig lijken. Misschien gaan daardoor bepaalde essentiele vragen verloren, maar aan het einde van het programma weten de luisteraars wel waarom de gestelde vraag nou eigenlijk een vraag is. En ik denk precies dat de kracht van het programma is. Het gaat niet alleen daarom een probleem uit te leggen, het gaat daarom dat aan het einde van een show mensen zelf deze vraag zouden stellen.

Dat is trouwens iets wat ik ook bij veel presentaties en lessen aan de universiteit mis. Mensen concentreren zich vaak zo zeer op het uitleggen van de details van het probleem, dat vergeten wordt, dat het begrijpen van een probleem vaak samen gaat met het begrijpen van de vraag achter het probleem: “to understand a question means to ask it” (Gadamer, Truth and Method p. 375).

This American Life, en andere shows gaan vooral over verhalen, of actuele thema’s uit de politiek, cultuur, media etc. Maar ook voor deze programma’s geldt, naar mijn mening, dat de informatie op een duidelijke, maar ook menselijke manier wordt gepresenteerd. Lachen en humor is mogelijk, zonder dat het programma daardoor minder serieus zou worden.

 

 

This entry was posted in Opinion and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s